Noat Samisa

Grassroots projesi, HİF etkinliği, Akademi Ligleri, UEFA Referee Convention katılımı, alt kademelerden başlayarak değiştirlen statüler ve son olarak profesyonel futbolun alt basamaklarında yapılan yeni düzenleme... Son iki yıldır futolumuzda heyecan verici bir hareketlenme var. Daha önce değişim kararlarının pek çoğuna blogda yer vermiştik. Bir yenisi; A2 ligi kuruldu ve Akademi Ligi'nin kapsamı bir yaş daha genişletildi, geçen yılki U-14 ve U-15 şampiyonalarına bu sezon bir de U-16 eklendi. Zaman içinde Deplasmanlı Gençler Ligi tamamen kaldırılarak futbolun mutfağı, 18 yaş altı ve A takım öncesi olarak ayrılacak. Akademi Ligi 18-17 ve 16 yaş alt kategorilerinde sıralanarak futbol eğitimine bir standart getirilecek.Değişikliklerin haber olan kısmı PAF Ligi ile alakalı olan bölüm, lakin bizce Akademi Ligi'nin kapsamının genişletilmesi, PAF-A2 ligi değişiminden çok daha değerli. Daha önce PAF Ligi'nde sezon başlangıcı yılı itibariyle 18 yaşını aşmış 1 oyuncu hariç oynayamıyordu, bu kez yaş haddi 19'a çıktı ve 23-19 yaş arası 3 oyuncu kullanımı salık verildi. Yani futbolun mutfağının asıl gelişim yaş aralığı sayılan 12-18 arasını aşmış ama as takıma çıkış yapamamış oyunculara bir şans daha verildi. Bir yaş aralığı daha altyapılarda devam edecek bu yıl. Zamanla Akademi Ligleri'nin doğru kullanımı gerçekleşirse bu ligin de kapsamı değişecektir, yaş haddi ortadan kalkabilir. Yeni statüde 2 de yabancı oyuncu oynatılabilme şansı var, ama şimdilik bu tercih ancak 3 yıldır Türkiye'de bulunan oyuncuları kapsıyor. PAF Ligi pek çok yönden A takım ile entegre bir sistem olarak görünüyordu, ama A2 ligi adıyla pek uyuşmasa da Akademi Ligleri ile bağlantılı bir statüye sahip. Yabancı oyuncu kullanımı yönüyle de öyle. Hani şu ''Liverpool, Vietnamlı 14 yaşındaki X'e eğitim bursu verdi.'' şeklindeki haberlerin benzerinin duyurulması isteniyor. Nitekim Akademi Ligleri'nin statüsü de A2 ile benzer; U14-U15-U16 alt yaş gruplarında da iki yabancı oyuncu oynatılabiliyor. A2 Ligi Akademi'nin devamı niteliğinde. Akademi'de yoğurulan oyuncu yukarı çıkışı öncesi bir şans daha kullanıyor ve Akademi mezuniyetinin sonrasında 1 yıl daha şans buluyor. Tabii henüz değil, en erken 5 yıl sonra...

Akademi mezuniyeti kavramı ülkemiz futbolunun aşina olduğu bir kavram değil. Yeni statü ile zaman içinde tesisleşmede ilerlemiş kulüplerde bu tabir yaygınlaşacak. Akademi Ligleri statüsünü örnek aldığımız ülkeler İtalya ve İngiltere, bu noktada biraz Ada'daki yapıdan bahsedelim. Premier League'in güçlü addedilen akademileri Aston Villa ve Everton örneğin; Akademi'de 3 yılını aşmış oyuncuların bir kısmını her sezon sonunda serbest bırakır. Bizdeki mevcut statüden örneklersek; Akademi Ligi'nde üç yaş kategorisi de bir aşamayı temsil eder. Bu üç yılı kulüp bünyesinde tamamlayan oyuncu, her yıl için belirlenen programlardan geçer. Eğitimi devam ederken şampiyonalara katılır ve 3 yılın sonunda Akademi'den mezun olur. X isimli bir futbolcu, Y kulübünün akademisinde gördüğü eğitimi tamamlamış ve artık 18 yaşını aşarak meslekte profesyonelliğe erişmiştir. Bu noktadan sonra oyuncu ya A takıma çıkar ya da kulüpten dışlanır. Her sezon sonu elit akademilerden 2-3 oyuncu A takıma alınırken, 7 ila 10 arası oyuncu da ''üniversite mezunu işsiz'' modeli benzeri ülke futboluna hazır iş gücü olarak sunulur. Tabii akademinin idman programı da dahil olmak üzere pek çok şart federasyonca belirlendiğinden akademi mezunu futbolcular belli bir düzeyi mutlaka aşmış olurlar. Daha yetenekli olanlar, daha yeterli görülenler veya takımın ihtiyacı olan mevkiilerdeki genç oyuncular A takıma alınırlar ve kulübün 3 yıl boyunca yaklaşık 20 kadar futbolcuya verdiği emeğin karşılığı olurlar. Bu sirkülasyon mezunların yerine katılan 1. sınıf öğrencileriyle devam eder. İstatistiklere göre Akademi'den mezun olan oyuncuların en fazla %20'si A takımı görürler, %5'i daimi A takım oyuncusu olurlar. Bu bir realitedir. İyi işleyen akademilerde durum bu iken, zayıf akademilerin durumu İngiliz futbolunun kanayan yarası. Aylar önce Glenn Hoddle'ı yazmıştık, işte tam da bu noktada duruyordu Hoddle. Akademi mezunu ama tutunamamış, denenmiş ama Akademi'den atılmış oyunculara ikinci şans verme niyetindeydi Hoddle. Hala bu uğurda çalışmaya devam ediyor. Biz henüz yeni bir yola giriyoruz, Akademi sisteminin ülke futboluna zarar vermeye başlaması için bayağı zaman gerek. Eğer doğru uygulayabilirsek böyle bir yeni projeye en az 20 yıl ihtiyacımız olmayacak.

Denklem aşağı-yukarı bu şekilde. 14 yaşından başlayan Akademi Ligi zamanla 16 yaş sınırına gelecek ve sonrası için ikinci bir şansa ihtiyacı olanlar A2 Ligi'ni deneyecekler. Buna daha 3 yıl var, halen ülkemizin en değerli altyapı ekranı PAF Ligi'nin yerine konan A2 Ligi. Yukarıda anlatmaya çalıştığımız üzere İngiltere modeline benzer şekilde en az 3 yıl içerisinde artık altyapıların esas ekranı Akademi Ligleri olacak. A2 Ligi'nin şimdiki durumu ise reserv lig ile benzer. Statüsü daha çok altyapı statüsü, talimatları Akademi Ligi'nin devamı niteliğinde. 1990 ve sonrası doğumlu oyuncular bu yıl da devam ediyorlar ve lig 4 gruba ayrılıyor. Bölgesel olarak 9'ar takımlı 4 gruba ayrılacak olan A2 Ligi, sonunda bölgesel şampiyonların oynayacağı play-off ile şampiyonu belirleyecek. Maçlar Salı ve Çarşamba günleri oynanacak, büyük olasıkla bu lige dair iyi bir bilgilendirme sistemi kurulacak. En azından kadrolar, istatistikler... Kulüpler eğer daha fazla özen gösterir ise hafta arası maçları ilgi çekici olabilir.

A2 Ligi bir süre ara statü ile oynanacak. PAF Ligi'nin yerine gelmiş görünse de aslen Akademi düzeninin sonrasını işaret etmekte. Orta vadeli bir atılım bu, futbolun mutfağını daha yarışmacı ve derli-toplu hale getirme açısında iyi niyetli bir adım. Zaman içinde Akademi Ligleri'nde çalışan antrenörlere de bir standart getirilecektir, geçtiğimiz günlerde pro-lisans alan antrenörlerin pek çoğunun Anadolu'da görev yapıyor olması bir umuttur. İyi bir başlangıç ama muadil örneklere bakılarak devamının getirilmesi gerek. Almanya ve İspanya'da altyapıların entegrasyonu direkt olarak ülke şampiyonlarına giriş ile yapılıyor, bize uygun olana net olarak karar vermek için bir süre beklemek ve sonuçları görmek gerek. Akademi sistemiyle daha fazla oyuncu A takıma çıkmıyor, böyle bir beklenti yanlış. A2 Ligi de en az 3 yıl için böyle bir gelişim vaad etmiyor. Eğer kulüplerimiz TFF'den gelecek teşvikleri Akademi seçimleri için kullanırlar ve Akademi uygulamalarında başarı sağlanırsa ülkemiz futbolunun genel nitelik ortalamasında 5 yıl içerisinde artış sağlanacaktır. Hedeflenen budur. Bilinmeye başlandı ki, bu ülkenin futbolu yalnızca İstanbul'un büyüklerinden ibaret değil. Şimdilik lisanslı futbolcu ve hakem sayısının artırımı öncelikli hedef ve bu uğurda ihtiyaç olan bir diğer düzenleme de üçüncü zirve şampiyona. Sonrası belki özerk futbol, tam bağımsız zirve lig yönetimi...

Lig Sonu Ligi
Tepebaşı'ndan Aşağı, Haliç'ten Biraz Yukarı
Futbol Halkın İdare Devletin
UEFA Referee Convention

Noat Samisa

04.08.09